เช้าตรู่บนทางเดินริมโขงในตัวเมือง คนออกกำลัง เรือหาปลา และนกริมน้ำ
20 ตุลาคม 2569
ก่อนฟ้าสาง เสียงแรกที่ได้ยินจากริมโขงมักไม่ใช่เสียงไก่ แต่เป็นเสียงเครื่องยนต์เล็กๆ ของเรือหาปลาที่ติดเครื่องแล้วค่อยๆ แล่นออกจากฝั่ง เสียงนั้นดังเป็นจังหวะเรียบๆ แล้วเบาลงเรื่อยๆ จนกลืนหายไปกับความมืดกลางแม่น้ำ เหลือไว้เพียงแสงไฟดวงเล็กที่ส่ายไปมาบนผิวน้ำ
ช่วงที่ฟ้ายังเป็นสีน้ำเงินเข้ม ทางเดินริมน้ำในตัวเมืองมุกดาหารยังเงียบ มีแค่ไฟริมทางกับคนไม่กี่คนที่ออกมาเดินเร็ว บางคนเดินคู่กัน คุยกันเสียงเบา บางคนเปิดเพลงจากโทรศัพท์คลอไปตลอดทาง ลมเช้าที่พัดมาจากแม่น้ำเย็นกว่าลมในเมืองอย่างรู้สึกได้
พอขอบฟ้าด้านฝั่งลาวเริ่มเปลี่ยนเป็นสีส้มอ่อน ผู้คนก็ทยอยออกมามากขึ้น ใครที่ตั้งใจมาเก็บภาพช่วงนี้ อาจอยากอ่านเรื่องการถ่ายแสงแรกที่โผล่ขึ้นหลังฝั่งลาวเหนือแม่น้ำโขง ไว้ก่อน เพราะแสงเปลี่ยนเร็วมาก ช่วงที่ฟ้าสวยที่สุดผ่านไปในพริบตา
เมื่อฟ้าสว่างพอจะมองเห็นกลางแม่น้ำ เรือลำเล็กที่ออกไปตั้งแต่ยังมืดจะเริ่มปรากฏเป็นเงาให้เห็น คนบนเรือบางคนกำลังกู้อวน บางคนจอดนิ่งดูทุ่นที่วางไว้ เครื่องมือหาปลาของคนริมโขงมีหลายแบบ ถ้าสงสัยว่าแต่ละแบบจับปลาได้อย่างไร มีเรื่องไซ ลอบ และตุ้มที่ชาวประมงพื้นบ้านใช้กันริมแม่น้ำ ให้อ่านประกอบ
ช่วงเดียวกันนี้คือเวลาของนก ถ้าเดินช้าลงแล้วมองไปที่ขอบตลิ่งและผิวน้ำ จะเห็นนกที่พบได้ทั่วไปริมแหล่งน้ำ เช่น
- นกกระยางสีขาวที่ยืนนิ่งอยู่ตามชายน้ำหรือกอหญ้า รอจังหวะจิกปลาตัวเล็ก
- นกนางแอ่นที่บินโฉบต่ำเหนือผิวน้ำเป็นวง จับแมลงกลางอากาศ
- นกตัวเล็กที่กระโดดไปมาตามพุ่มไม้และราวริมทาง ส่งเสียงร้องเป็นช่วงๆ
ไม่ต้องมีกล้องส่องทางไกลหรือรู้ชื่อนกทุกชนิดก็สนุกได้ แค่สังเกตว่านกแต่ละตัวทำอะไรอยู่ การเดินช้าแล้วมองแบบนี้ไม่ต่างจากการเริ่มสังเกตนกตามสวนสาธารณะใกล้บ้านโดยไม่ต้องลงทุนอุปกรณ์มาก เพียงแต่ที่นี่มีแม่น้ำกว้างเป็นฉากหลัง
พอแดดเริ่มส่อง ทางเดินจะคึกคักขึ้นอีกระดับ มีกลุ่มคนออกกำลังกายตามจังหวะเพลง มีคนวิ่ง มีคนปั่นจักรยาน และคนสูงอายุที่นั่งพักบนม้านั่งพูดคุยกัน ร้านอาหารเช้าในละแวกนั้นเริ่มเปิด กลิ่นกาแฟและขนมปังลอยมาตามลม บางร้านมีเมนูที่ได้อิทธิพลจากอาหารเวียดนาม ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของมื้อเช้าในเมืองนี้
ระหว่างนั่งพักจะเห็นฝั่งสะหวันนะเขตชัดขึ้นเมื่อหมอกบางๆ จางลง ตึก ต้นไม้ และท่าน้ำของฝั่งตรงข้ามค่อยๆ ปรากฏ ส่วนมุมมองข้ามฝั่งตอนเย็นจะให้ความรู้สึกอีกแบบ ซึ่งเล่าไว้ในเรื่องตลิ่งมุกดาหารที่หันหน้าเข้าหาเมืองฝั่งลาว
ข้อควรรู้เล็กน้อยสำหรับคนที่จะมาเดินช่วงนี้ คือควรใส่รองเท้าที่เดินสบาย พกน้ำติดตัว ทากันยุงถ้ามาตั้งแต่ยังมืด และอย่าลงไปยืนที่ขอบตลิ่งหรือบันไดลงน้ำ เพราะพื้นอาจลื่นจากน้ำค้าง
เมื่อแดดเริ่มแรงจนต้องหาเงาหลบ เรือลำแรกๆ ก็ทยอยกลับเข้าฝั่ง เสียงเครื่องยนต์ที่เคยเบาลงในความมืดตอนเช้ามืด ดังกลับมาอีกครั้งพร้อมปลาในเรือ