ปากหม้อญวน ขนมเบื้องญวน และของว่างสไตล์เวียดนามที่หากินได้ในมุกดาหาร

ไอน้ำลอยขึ้นจากหม้อใบใหญ่ที่ขึงผ้าขาวไว้ตึงบนปากหม้อ แม่ค้าตักแป้งเหลวขึ้นมาหนึ่งกระบวย ละเลงวนเป็นวงบางจนแทบมองทะลุ ปิดฝาครู่เดียวแล้วใช้ไม้แบนแซะแผ่นแป้งที่สุกใสออกมาวางบนถาด ใส่ไส้ พับเป็นชิ้นยาว ทำซ้ำอย่างนั้นทีละแผ่นด้วยจังหวะที่คงที่ ภาพนี้คือจุดเริ่มต้นของปากหม้อญวน ของว่างที่หลายคนมาถึงมุกดาหารแล้วต้องหาโอกาสลองสักจาน

นอกจากปากหม้อ ร้านอาหารญวนในเมืองนี้มักมีของว่างอีกหลายอย่างให้เลือก ตารางด้านล่างช่วยให้เห็นภาพรวมก่อนสั่ง

ของว่างหน้าตาและรสกินคู่กับอะไร
ปากหม้อญวนแผ่นแป้งข้าวเจ้านึ่งบาง นุ่มลื่น ไส้หมูสับผัดกับเห็ดหูหนู โรยหอมเจียว รสกลมกล่อมไม่หวานน้ำปลาปรุงรสเปรี้ยวหวาน หมูยอหั่นชิ้น ผักสด
ขนมเบื้องญวนแผ่นแป้งทอดสีเหลืองจากขมิ้น กรอบขอบ นุ่มกลาง ไส้กุ้ง หมู ถั่วงอกห่อด้วยผักกาดหอมและผักหอม จิ้มน้ำจิ้มใส
ปอเปี๊ยะทอดแบบญวนม้วนเล็ก ทอดจนกรอบ ไส้หมูสับผสมวุ้นเส้นและผักห่อผักสด จิ้มน้ำจิ้มรสเปรี้ยวหวาน
ปอเปี๊ยะสดแผ่นแป้งข้าวบางไม่ทอด ห่อเส้นขาว ผัก และเนื้อสัตว์ รสสดเบาน้ำจิ้มที่แต่ละร้านปรุงต่างกัน

สูตรของแต่ละร้านไม่เหมือนกันทั้งหมด บางร้านใส่ไส้ต่างไปจากนี้ บางร้านมีของเคียงเพิ่ม ตารางนี้จึงเป็นแค่ภาพกว้างที่พบได้บ่อยเท่านั้น

ปากหม้อญวนกับข้าวเกรียบปากหม้อของไทย ชื่อคล้ายแต่คนละรส

คนภาคกลางที่คุ้นกับข้าวเกรียบปากหม้อตามตลาดอาจแปลกใจเล็กน้อย เพราะของไทยมักมีไส้หวานเค็มจากถั่วลิสง หัวไชโป๊ และน้ำตาลปี๊บ ม้วนเป็นคำเล็กแล้วราดน้ำมันกระเทียม ส่วนปากหม้อญวนออกรสเค็มนำ ไส้เป็นหมูกับเห็ด และความอร่อยอยู่ที่การจุ่มน้ำปลาปรุงพร้อมกินกับหมูยอ

วิธีทำแผ่นแป้งบนผ้าเหนือไอน้ำนั้นคล้ายกันมาก แต่ของกินที่ได้กลับไปคนละทาง นี่คือเสน่ห์เล็กๆ ของอาหารที่เดินทางข้ามถิ่นแล้วถูกปรับให้เข้ากับลิ้นของคนในพื้นที่

ผักและน้ำจิ้มคือครึ่งหนึ่งของความอร่อย

ของว่างญวนแทบทุกอย่างมาพร้อมจานผักสด ทั้งผักกาดหอม สะระแหน่ และผักกลิ่นแรงอีกหลายชนิด การฉีกผักห่อขนมเบื้องญวนทั้งที่ยังร้อน แล้วจุ่มน้ำจิ้ม จะได้ทั้งความกรอบ ความหอม และความสดในคำเดียว ใครยังไม่แน่ใจว่าผักใบไหนควรห่อกับอะไร มีบทที่แยกผักแต่ละชนิดบนจานข้างอาหารญวนไว้ให้ดูก่อนสั่ง

ถ้าอยากรู้ภาพรวมของวัฒนธรรมอาหารญวนในเมืองนี้ เริ่มจากเรื่องชุมชนเวียดนามกับเมนูที่คนมุกดาหารคุ้นเคยได้ ส่วนคนที่อยากต่อมื้อจริงจังด้วยอาหารเส้น ลองอ่านว่าก๋วยจั๊บญวนกับเฝอแตกต่างกันอย่างไร เพื่อเลือกชามที่ใช่หลังของว่าง

ของว่างประจำถิ่นที่ทำให้นึกถึงเมืองอื่น

ของกินเล่นที่ผูกกับชุมชนแบบนี้มีอยู่ทั่วประเทศ ใครเคยแวะของหวานเจ้าดังย่านวัดเจษฎารามของมหาชัย คงเข้าใจดีว่าของว่างธรรมดาๆ ก็กลายเป็นเหตุผลให้คนเดินทางไปเยือนเมืองได้

มื้อแรกควรเริ่มจากอะไร

ถ้ามากันสองคนและอยากลองให้ครบรส ปากหม้อญวนหนึ่งจานกับขนมเบื้องญวนหนึ่งแผ่นก็พอให้เห็นทั้งฝั่งนุ่มและฝั่งกรอบ ถ้าชอบอาหารเบาๆ ไม่มัน ให้เลือกปากหม้อหรือปอเปี๊ยะสด ถ้าชอบของทอดกรอบ ขนมเบื้องญวนหรือปอเปี๊ยะทอดจะถูกใจกว่า และถ้าไม่กินหมู ให้บอกร้านตั้งแต่ต้น เพราะไส้ส่วนใหญ่มีหมูผสมอยู่